Wednesday, August 15th, 2018 6:31:53 am

Chương 5 Lạc Đường

Sau một tháng lênh đênh trên biển cả, Khúc-Dõng cùng với một số trí thức du học Pháp theo Hồ về đế Hà Nội.  Tháng 5, 1946 cả hà Nội đang trong không khí ngột ngạt lo âu.  Nạn đói 1945 vẫn chưa phục hồi trên nét mặt người dân cố độ thăng Long.  Naawsnh nhiệt đới đầu tiên khiến Renée thêm mệt mỏi, hốc hác sau một chuyên hải trình dài.  Họ được ở khách sạn vài ngày để đợi Nhà nước sắp xếp chỗ ở cố định.  Khúc-Dõng được giao về bộ tế và được bổ dụng đến làm việc tại bệnh viện Bạch Mai.  Đây là một bệnh viện lớn của Hà Nội nhưng trang bị cũ kỹ và quá nghèo nàn.  Bệnh nhân la liệt, kho được liệu lèo tèo vài loại thuốc thông thường để trị sốt rét, kiết lỵ.  Bác sĩ thiếu trầm trọng.  Dõng phải làm việc 14 tiếng đồng hồ mỗi ngày.  Lại còn cái nạn họp hành liên miện, biểu tình chống Pháp… nhiều pháp trường xử bắn những người chính phủ Hồ gọi là “Việt gian”.

Ước vọng của Khúc-Dõng sau khi đến Hà Nội là về quê thăm nhà.  Anh gởi đơn lên bộ Y Tế xin phép đi Quảng Nam thì chỉ được phê bằng ba chữ đỏ:  “Không chấp thuận”.  Ngoài ra không có lời giải thích nào nữa.  Một hôm, có một người bác sĩ cùng chuyến về với Dõng đến thăm.  Nhân dịp ấy Dõng phàn nàn:

– Moi nóng ruột mong được về Quảng thăm gia đình, nhưng đơn Moi bị bác thẳng tay.

Viên bác sĩ kia rỉ rai Dõng:

– Mọi nghe dư luận rằng Toi bị liệt vào “thành phần không tin tưởng”.  Họ đang cho lũ Cớm regarder Toi đấy.  Hãy cẩn thận.  Trót về đây rồi, Moi ân hân vô cùng.  Đầu đuôi cũng tại cái thằng P.H.T. mà ra cả.

Khúc-Dõng hỏi vặn:

– Tại sao họ regarder Moi?

Viên bác sĩ X trả lời:

– Moi cũng bắt mạch tình hình như Toi:  Chiến tranh Việt Pháp sẽ bùng nổ trong cuối năm nay.  Chúng mình chỉ còn nhắm mắt dưa chân chứ biết sao.  Quân Pháp sẽ đổ bộ lên Hải Phòng một ngày gần đây.  Pháp trở lại Việt-nam, mục đích chính của họ là phục hồi nền thuộc địa đã mất.  Muốn làm thế, Pháp chỉ còn mỗi một biện pháp để lựa chọn:  Chiến tranh!  Mà Hồ cũng muốn chiến tranh.  Hai tên đạo tặc gặp nhau!

– À, Renée đâu rồi?  Bác sĩ X hỏi Dõng.

Khúc-Dõng không hài:

– Ồ, Renée đi qua nhà bên cạnh học nấu cơm.

Bác sĩ X cười xòa.

Dõng phân trần:

– Đó là sự thật.  Tội nghiệp, Renée không biết ăn cơm chứ đừng nói chi đến nấu cơm.  Nếu Moi không tìm mua được cho cô ấy muỗng nĩa thì cô ấy bốc thức ăn bỏ vào miệng.

Bác sĩ X cười lăn ra, bảo Dõng:

-Toi thật có nghề pha trò, câm ngay!

Dõng nghiêm nghị trả lời:

– Toi tưởng Moi phịa sao?  Moi dạy cô ấy cầm đũa.  Renée tập cả tháng nay nhưng vẫn không và cơm được.  Có lần bọn Moi ăn rau muống, Renée dùng đũa vít rau lên trông thòng lòng như mèo tha dưa cải.  Chán quá, cô ta bỏ đũa xuống, bốc rau muống cho vào mồm tiện hơn.  Moi khong nhịn được cười, cười to lên.  Renée mắc cỡ khíc.  Nàng giận Mọi hai ngày.  Nàng nhìn cuộc sống, nền văn hóa, cách sinh hoạt; nhìn cờ đỏ sao vàng, nhìn khẩu hiệu la liệt ngoài đường nhưng nàng không đọc được, nàng buồn.  Vợ Moi đã thay đổi tính tình nhanh chóng từ khi về đây.  Nhưng nàng yêu Moi nên không muốn nói.  Một hôm, Moi gạn hỏi lại sao thì Renée chỉ trả lời ngao ngán:  Découragé!

Renée vừ học được vài tiếng chào hỏi: “chào ông chào bà và chào anh, chị”.  Ngoài ra, nàng không biết  gì khác để chuyện trò.  Dõng đi làm mỗi ngày 14 tiếng đồng hồ; mỗi tuần bảy ngày không nghỉ.  nàng cảm thấy cô đơn.  Renée tâm sự với chồng:

– Từ ngày theo anh về đây, em đang mang ba chứng bệnh hiểm nghèo: câm, đui và điếc.

Dõng hỏi vặn:

– Anh không hiểu em muốn nói gì.

Renée:- Em không nói chuyện được với người Việt-nam trừ anh.  Em ngượng vô cùng.  Đó chẳng phải em bị câm sao?  Báo chí tại Hà Nội toàn là tiếng Việt, em không đọc được chữ nào.  Em có đôi mắt như mọi người nhưng không đọc sách báo Việt ngữ.  Nếu không gọi là đui thì gọi là gì?  Người Việt-nam xung qung quanh hót.  Em chẳng hiểu chúng nói gì.  Một ngày chủ nhật anh vắng nhà, có hai bé gái rất xinh cầm đến một bó hoa hồng.  Hai em nói một tràng tiếng Việt – em ngơ ngác.  Hai em lặp lại chữ Me nhiều lần.  Em tự đoán, có lẽ mẹ hai em bé gái ấy bảo chúng mang bó hoa này đến tặng em.  Em hiểu ý, liền cầm lấy bó hoa và hôn lên má hai bé gái và chỉ biết nói chậm với chúng “Merci beaucoup”!  Anh không nghĩa là em đang điếc sao?

Dõng giải thích:

– Nói theo hình dung từ thì em có lý.  NHưng chỉ nên nói là ngôn ngữ bất đồng thì đúng hơn.  Ba căn bệnh em đang có, thời gian sẽ chữa lành.  Anh sẽ kèm em học Việt ngữ.

Thư gởi đi Pháp bị nhà cầm quyền Hà Nội kiểm duyệt rất gắt gao.  Renée gởi thư về gia đình nàng xin báo để đọc và nếu có thể được, nàng ao ước được ít đồ hộp như răm-bông, ba-tê…  Mãi cả 6 tháng kể từ ngày nàng gởi thư đi mới nhận được tư nhà.  Trong thư có ghi, mẹ nàng gởi nhiều loại báo khác nhau, nhưng nàng chỉ nhận được mỗi tờ báo L’Humanité cũ mèm như miếng giẻ rách.  Phong thư rách bươm vì bị kiểm duyệt quá nhiều lần.

Quân Pháp đổ bộ lên Hải Phòng rồi dần dần tiến lên Hà Nội.  Tình hình sôi sục không khí chiến tranh.  Renée gởi lá thư thứ hai và cũng là thư cuối cùng về cha mẹ nàng nhưng không biết thư có đến nhà hay không.  Nàng theo chồng đi Việt Bắc trước ngày toàn quốc kháng chiến bùng nổ.  Dõng được chuyển sang một bệnh viện quân đội.  Bệnh viện này chỉ mang bí số QY-101 chứ không có tên.  Họ đi bằng thuyền ngược Hồng Hà về hướng Tây Bắc.  Renée và Dõng đều buồn rười rượi.  Họ có cảm nghĩ rằng cả hai đang đi vào con đường phiêu lưu mới, vô định.

Trên đường đi tảng cư, tâm hồn người dân, các nhà lãnh đạo chính phủ, quân đội và du kích, giới thư sinh ít nhất có 4 loại suy tư khác nhau:

Chính phủ Hồ với khuôn mặt nghiêm trọng, vênh váo, tự hào được trở lại hang Pắc Pó.  Xa cách người dân, tiếp tục hưởng mọi trọng đãi trong khói lửa.

Quân đội và du kích thì ca hát và hô khẩu hiệu, cong giò chạy nhanh hơn thỏ.

Thành phần cùng khổ Hà Nội chưa hối sinh sau trận đói 1945 thì nay chiến tranh lại tập đến.  Đôi vai trĩu nặng một quảy cần.  Tất cả bị vô sản hóa bởi cái chính phủ gọi là “Việt-nam Dân Chủ Công Hòa”.

Lớp trai tre, học sinh rời bỏ đô thành Hà Hà Nọi dể về chiến khu với với một ít lăng mạng, có dang đáp anh hùng ca vay mượn:

“Này tàn gới mộng sang biên giới,
Đêm mơ Hà Nội dáng kiề thơm…”
                                                                                                                                                                                 (thơ Trần Qung Dũng)

Gần một tuần ngược dòng Hồng Hà, họ tập hợp nhau lại tại một người lính “Về quốc quân”, ba người vắc mã tấu, một người mang cây súng trường cận vệ.  Viên chính ủy này xuất hiện trong một ngôi đình rộng thênh thang.  Trong đám người được bổ sung vào QY-101 cùng đi với Dõng hôm ấy, có lắm kẻ sinh chuyện vỉa hè.  Họ thì thầm với nhau:

– Đó là Bác sĩ chính ủy người Nùng.  Ông ta giỏi ra phép, tốt bụng thích ăn trầu, uống rượu cần, ăn thịt.  “Cờ Tây”.  người bênh phản đối:

– Ông nghe lóm chuyện lỉnh kỉnh ấy ở đâu kỹ thế?  Ông ta không có bác sĩ bác sọt gì cả.  Ông ta là một tá tại đồn Yên Bác của Pháp năm 1943, lfm nội gián, đưa tin tức ra ngoài cho “Việt-nam Tuyên Truyefn Giải Phóng Quân” năm 1944.  Bị lộ, ông ta trốn theo” cách mạng” luôn